ANTİK TARİHÇE

Keramos’un arkaik çağdan başlayarak o zaman Akdeniz’den etkili Helenleşme sürecinin dışında kalmamış olduğunu, Helenleşme sürecinin M.Ö. 7-6. Yüzyıllarda başlamış olabileceği, ele geçen Yunan tipi Arkaik yontularda görülmektedir. Helenistik döneminde deniz aşırı ülkelerle örneğin, Mısır ilede doğrudan ve dolaylı ilişkiler kurduğunu özelliklede Romus döneminde de adını Asia eyaletinde duyurmuştur. Keramos kenti M.Ö. 5. Yüzyılda üyesi olduğu Attika-Delos deniz birliğine 1,5 talant vergi ödüyordu. Daha sonra Khrysaor birliğine bağlanan şehir arazi ve köylerinin çokluğundan yararlanarak etkin bir konuma gelmeyi başarmıştır.

M.Ö. 188’deki Apameia barışı sonucu tüm Karya ile birlikte Keramos’da Rhodos’a verilmiştir. Bu tarihten sonra Keramos’un diğer bir kent (Muhtemelen Stratonikeia) ile Sympoliteia anlaşması yaptığını ele geçen bir yazıtta ifade edilmektedir. Ancak bu durumdan hoşnut olmayan kent Rhodos’tan yardım istemek zorunda kalmıştır. Bu yardımı isteyen ve gerçekleştiren kişide söz konusu yazıtta onurlandırılmıştır.

M.Ö. 167-133 Yılları arasında Rodos ile ittifak yapan Keramos M.Ö. 129’da bütün Kayra ile birlikte Romanın Asya Eyaleti sınırlarına dahil edilmiştir. Romalıların M.Ö. 81’de Potnus Kralı Mithridiates ile yaptıkları savaşta Mithridiates’in tarafını tutan kent Roma’nın zaferi üzerine Stratonikeia’nin egemenliğine bırakılarak cezalandırılmıştır. Örende bulunan tarihi eser ve kalıntılar genellikle Karya ve Roma dönemine ait çok sayıda yazıtlar çıkması Roma hakimiyetini kanıtlamaktadır.

Madeni para yapımı M.Ö. 2. yüzyılda başlayarak Roma imparatorluğu dönemine kadar sürmüştür.

Milas Ören Arkeopark Alanı (Açık Hava Müzesi)

Muğla ili, Milas ilçesi, Yeniköy-Kemerköy Linyit İşletmeleri maden ruhsat sahası içerisinde kalan arkeolojik alanlarla ilgili kültür varlıklarının tespit, tescil ve kurtarılmasına yönelik arkeolojik çalışmaları yürütme görevi Bakanlığımızca Milas Müze Müdürlüğü’ne verilmiştir. 2006 yılından 2014 yılına kadar, TKİ-GELİ-YLİ Müdürlüğü’nün daimi desteği ile yürütülen kazı çalışmaları, 2014 yılından itibaren Yeniköy İşletme Müdürlüğü Dekapaj sahası IC Enerji ile Limak Yatırım Ortaklığı’na devredilmiş Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile YKEÜTAŞ arasında imzalanan protokol hükümleri çerçevesinde söz konusu şirket sponsorluğundaki kazılar halen devam etmektedir.  

Maden ruhsat sahası içerisinde yer alan Belentepe, Hüsamlar, Mengefe kazı alanlarında devam etmekte olan kurtarma kazılarında ortaya çıkarılan ve yerinde korunması mümkün olmayan kültür varlıkları ile ilgili olarak, Muğla Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, "Kazı ve bilimsel belgeleme çalışmaları tamamlanan ancak yerinde korunması mümkün olmayan ve kaldırılması öngörülen, dromoslu oda mezarlar başta olmak üzere her tipten birer örneğin usulüne uygun olarak taşınması" yönünde bir karar almıştır. Bu karar kapsamında 2013 yılından itibaren kazı başkanı ve bilim heyeti kurulunun uygun görüşleri doğrultusunda belirlenen anıtsal nitelikte mezarlar ve mimari yapılar ile bölgenin arkeolojik mirasını yansıtan ünik örnekler, Milas İlçesi, Ören Mahallesi'nde yer alan Arkeopark alanına taşınmıştır.

Bu çalışmalar kapsamında 75 adet mezar, dört adet zeytinyağı işliği, iki adet konut tabanı kazı alanlarında bulundukları şekli ile rölöve planlarına sadık kalınarak taşınıp, kurulumu gerçekleştirilmiştir. Açık hava müzesi olarak planlanan alanda yapılan kültürel sektöre yönelik bu çalışma, Türkiye'de yapılan ilk kapsamlı örnek olması açısından son derece önemlidir.

Halen devam eden taşıma işlemleri tamamlandıktan sonra arkeopark alanında, 2018-2019 yılları içerisinde, etnografik ev şeklinde düzenlenecek olan karşılama merkezi, güvenlik üniteleri, zeytinyağı atölyesine ait bir canlandırma ünitesi, yürüyüş